Beste gemeenteleden.

De laatste jaren is er veel gezegd en geschreven over de veiligheid binnen organisaties. De voorbeelden van waar het niet goed is gegaan, zijn er genoeg en die zijn vaak schrijnend. Ook de kerk moet een plek zijn waar  je die veiligheid kunt vinden. Je zou zeggen: “als het ergens vanzelfsprekend is, zou dat binnen de kerk moeten zijn. Binnen  elke geloofsgemeenschap”.  Dat is helaas niet zo.

Om die reden heeft ook de Protestantse Kerk van Nederland besloten actie te ondernemen om de kans op die veiligheid zo groot mogelijk te maken. Als gevolg daarvan moet onder andere voor vrijwilligers een Verklaring Omtrent Gedrag worden aangevraagd en  zijn vertrouwenspersonen aangesteld.    En er is een Gedragscode (zie hieronder) opgesteld die gemeenten kunnen onderschrijven. Als je de gedragscode leest, denk je misschien “waar heb je het over? Zo hoor je je toch te gedragen?”; helaas, de praktijk blijkt maar al te vaak anders. De kerkenraad steunt de Gedragscode van harte  en hoopt dat we hetgeen  in de code staat samen met de hele gemeente in praktijk zullen brengen.

Hieronder vindt u:

• Een tekst van de classis Fryslân over de Veilige kerk, met o.m. een internetadres waar de lijst van vertrouwenspersonen te vinden is.
• De gedragscode
• Een bericht over hoe het zit met die Verklaring Omtrent Gedrag (u vindt de tekst ook in de Kerkemet van mei 2025).

Namens de kerkenraad,
Jaep van der Wal

Veilige kerk

Als gemeente vormen wij met elkaar een geloofsgemeenschap. Binnen die gemeenschap moet ieder zich veilig kunnen voelen. Dit betekent dat je niet geconfronteerd behoort te worden met grensoverschrijdend gedrag van kerkelijk medewerkers, zowel professionals als vrijwilligers.
Misbruik in welke vorm dan ook komt in de gehele maatschappij voor en daar zijn wij als kerk niet immuun voor. Het is dan ook belangrijk dat wij ons als gemeenschap bewust zijn dat dit voorkomt en dat er gemeenteleden zijn die hiermee te maken kunnen hebben.

Wat is misbruik?

Bij misbruik is er altijd sprake van grensoverschrijdend gedrag in de omgang tussen mensen waarbij er een verschil in positie is. Bijvoorbeeld omdat degene die zich grensoverschrijdend gedraagt een bepaalde functie heeft binnen de kerk of de gemeenschap. Of omdat dit iemand is die je hulp of pastorale zorg biedt.

Grensoverschrijdend gedrag

Er kan sprake zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dit kan variëren  van ernstige grensoverschrijdende contacten tot aanrakingen of opmerkingen waarbij je je niet op je gemak of niet veilig voelt.
Er kan ook sprake zijn van ander grensoverschrijdend gedrag. Er worden bijvoorbeeld opmerkingen gemaakt waardoor je je onder druk gezet voelt of waardoor je benadeeld wordt. Misschien word  je genegeerd of buitengesloten. Ook dan kun je je niet veilig voelen of belemmerd.
Verder kun je constateren dat mensen niet eerlijk omgaan met bezittingen van een ander of van de gemeente.

Vertrouwenspersoon
Onze gemeente wil er voor zorgen dat er een plek is waar gemeenteleden met dergelijke klachten terecht kunnen.
Binnen de classis is daarom een poule van vertrouwenspersonen beschikbaar, waar een beroep op kan worden gedaan.
Zij bieden een eerste opvang als je in een situatie komt die niet veilig voelt.
De vertrouwenspersoon biedt een luisterend oor, denkt mee bij eventuele vervolg stappen en kan ondersteuning bieden hierbij. De vertrouwenspersoon is neutraal en is verplicht tot geheimhouding.
In het contact met de vertrouwenspersoon behoud je zelf de regie over wat er gebeurt.
De vertrouwenspersoon functioneert ook onafhankelijk van de kerkenraad.

Praten over grensoverschrijdend gedrag is moeilijk. Er kunnen allerlei gevoelens, zoals angst en schaamte en schuld spelen. Ook kun je bang zijn dat je niet serieus genomen zult worden.
De vertrouwenspersonen zijn er juist voor om heel serieus op je melding in te gaan.
De vertrouwenspersonen hebben ook een zeer belangrijke taak in preventie van grensoverschrijdend gedrag, bewustwording en voorlichting. Door ons meer bewust te zijn van de manieren waarop we met elkaar om gaan kunnen we een werkelijk veilige geloofsgemeenschap voor elkaar zijn.

Alle door de classis Fryslân aangewezen vertrouwenspersonen zijn vrijwilligers en hebben de opleiding tot vertrouwenspersoon gevolgd.
Zij zijn op de hoogte van het protocol dat geldt binnen de Protestantse Kerk in Nederland.
Een lijst met vertrouwenspersonen is te vinden via onderstaande link op de website van de Classis Fryslân: https://www.classisfryslan.nl

 

Gedragscode van de protestantse gemeente te Sint Annaparochie

Wij zijn een gemeente waar de Bijbelse boodschap van Geloof, Hoop en Liefde wordt uitgedragen en geleefd. Wij vinden het belangrijk dat het gedrag van onze (vrijwillige) medewerkers past bij deze intentie. Gedrag dat passend is, willen we bevorderen. Gedrag dat niet passend is en grenzen overschrijdt, willen we tegengaan.

Binnen onze gemeente gelden daarom de volgende gedragsregels. Hierop zijn we voor iedereen binnen en buiten onze gemeente aanspreekbaar.

1. Veilige omgeving
   We werken met elkaar en anderen aan een omgeving en een sfeer waarbinnen iedereen zich veilig en gerespecteerd voelt. Zo creëren we een plek waar het goed is om te zijn. Ook als deze gedragscode geen direct en duidelijk antwoord geeft, blijven veiligheid en respect de leidraad voor ons handelen.

2. Respect
   We respecteren elkaar en anderen. We benaderen niemand op een manier die zijn of haar geestelijke en lichamelijke waardigheid en integriteit aantast. Dit geldt in het bijzonder voor minderjarigen en extra kwetsbare mensen. Bijzonder zorgvuldig zijn we bij individuele contacten.

3. Privacy
   We dringen niet verder door in het privéleven van mensen dan vanuit onze functie noodzakelijk is. Bovendien zijn we terughoudend met het binnengaan van ruimtes waar mensen zich om privéredenen bevinden. Dat geldt zowel in onze eigen gebouwen als elders – bij kleedkamers, slaapkamers, sanitaire ruimtes en dergelijke.

4. Geheimhouding
   We gaan zorgvuldig om met de gegevens die we van elkaar en anderen ontvangen. We houden geheim wat ons in vertrouwelijkheid is meegedeeld en overleggen hierover alleen als de betrokkene daar mee instemt. Deze regel blijft van kracht ook nadat we onze (vrijwillige) taak in onze gemeente hebben neergelegd. De ambtsdragers van de gemeente doen de belofte van geheimhouding, maar voor de andere vrijwilligers geldt dit eveneens. Als geheimhouding schadelijk of gevaarlijk is voor betrokkene of anderen, of als de wet anders eist, vervalt deze regel.
5. Lichamelijke integriteit
   We raken elkaar en anderen niet aan op een manier die als seksueel of erotisch opgevat kan worden. Ook in ons taalgebruik vermijden we dit. We spreken af dat alle seksuele handelingen, – contacten en – relaties tussen een meerderjarige medewerker en minderjarigen tot 18 jaar onder geen beding geoorloofd zijn.

6. Persoonlijke integriteit
   We zijn een gemeenschap van eenheid-in-verscheidenheid. We respecteren de ander in zijn/haar geslacht, huidskleur, geaardheid, afkomst. We vermijden elk gedrag (verbaal en non-verbaal) dat de ander ervaart als agressie, geweld, discriminatie, pesten of buitensluiting.

7. Geld en bezittingen
   We vermijden elke vorm van belangenverstrengeling, in het bijzonder op financieel terrein. Met giften gaan we zorgvuldig om, zowel bij het aannemen als doorgeven. Giften aan medewerkers persoonlijk bedragen niet meer dan vijftig Euro. Giften aan onze gemeente melden we bij de penningmeester. We gaan eerlijk en integer om met het geld en de eigendommen die niet van onszelf zijn, maar van een ander of van de kerkelijke gemeente.

8. Onderlinge zorg
   We zetten ons in om elkaar en anderen te beschermen tegen elke vorm van ongewenst gedrag. We spreken elkaar daar actief op aan. Bij ongewenst gedrag of als we twijfelen over gedrag van onszelf of een ander, zoeken we contact met één van de vertrouwenspersonen van de gemeente via de website van de classis Fryslân voor nader beraad. Dat doen we ook bij gedrag waarvan we zeker weten dat het strijdig is met deze gedragscode.

Slotbepaling: Iedereen betrokken bij de kerkelijke gemeente kan contact opnemen met één van de onafhankelijke vertrouwenspersonen van de classis Fryslân.

Vastgesteld door de kerkenraad op 12 mei 2025

Verklaring omtrent gedrag: hoe en wat.

Vrijwilligers en medewerkers van de kerk moeten per 1 juli een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) hebben. U en jij hebben daar vast wel van gehoord en gelezen (onder andere in de Kerkemet). De Generale Synode van onze Protestantse Kerk heeft dit besloten in april 2024. Het uiteindelijke doel is om met elkaar te zorgen voor een veilige kerk!

Een VOG is een verklaring waaruit blijkt dat het gedrag van de medewerker of vrijwilliger in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van een bepaalde taak of functie. VOG’s zijn vooral belangrijk als mensen werken met kwetsbare groepen, bij één-op-één contacten, bij het omgaan met vertrouwelijke gegevens of financiën. Een VOG is natuurlijk geen garantie dat iemand nooit fout gedrag heeft vertoond of dat zal gaan doen. Maar dát we als kerk een VOG vragen is wel een signaal dat we veiligheid belangrijk vinden. En de medewerker of vrijwilliger wordt zich ook (weer) bewust: dat wat ik doe heeft ook een kwetsbare kant.

Voorbereiding voor aanvragen VOG door de kerk:

• Om VOG’s te mogen aanvragen heeft de kerk E-herkenning nodig. Alleen met E-herkenning is het mogelijk bij Justis (de instantie die VOG’s afgeeft) een VOG aan te vragen. Simon Theo Oevering is bezig dit te regelen.
• Als de E-herkenning rond is, kan de kerk een coördinator machtigen om de gang van zaken rond het aanvragen van de VOG te regelen. Aafke Zijlstra is bereid gevonden om de taak van coördinator op zich te nemen.
• De kerk verzamelt de emailadressen van de vrijwilligers en de medewerkers en zorgt dat die bij Aafke Zijlstra terecht komen.

Hoe komen vrijwilligers en medewerkers aan de VOG?:

• De coördinator meldt de vrijwilliger/medewerker aan bij Justis (mét emailadres). Dat geldt dit jaar voor iedereen die al vrijwilliger/medewerker is. Voor nieuwe vrijwilligers moet de VOG voortaan standaard worden aangevraagd.
• De medewerker/vrijwilliger ontvangt van Justis via de mail een link . Via Digid logt hij/zij in bij Justis en vult de aanvraag voor een VOG verder in.
• Als de vrijwilliger/medewerker de VOG heeft ontvangen, levert hij/zij die in bij Aafke Zijlstra. Aafke Zijlstra houdt een lijst bij van de aanvragen VOG.

Mogelijk zijn er vrijwilligers die geen emailadres of Digid hebben. Wanneer die er zijn, zal de kerkenraad bekijken hoe we daar een oplossing voor kunnen vinden.

Naast dat VOG’s verplicht worden, moeten er ook vertrouwenspersonen worden aangesteld. Die vertrouwenspersonen zijn “geregeld” door de classis Fryslân en kunt u vinden via https://www.classisfryslan.nl.